Adam Smoliński-Zagłoba

Handlowiec i działacz społeczny
14.06.1868 Radzymin

Biografia

Adam Smoliński-Zagłoba urodził się 14 czerwca 1868 roku w Radzyminie. Był synem Bronisława i Franciszki z Żukowskich. Ukończył szkołę elementarną w Radzyminie, a następnie uczył się w III gimnazjum rządowym w Warszawie. W 1892 roku, za udział w socjalistycznych kółkach samokształceniowych, został zesłany administracyjnie do Saratowa nad Wołgą. Tam ukończył szkołę handlową i wysyłał korespondencje do prasy warszawskiej na temat Polaków mieszkających w tych okolicach.

W 1897 roku przeniósł się do Petersburga, gdzie pracował w Newskich Zakładach Budowy Okrętów i Parowozów, najpierw jako naczelnik wydziału handlowego, a następnie dyrektor handlowy (1902-1904). Od 1904 roku prowadził własną firmę „Dom Handlowy”, zajmującą się sprzedażą chemikaliów i węgla oraz produkcją produktów suchej destylacji. Firma zatrudniała 500 pracowników, głównie Polaków. W latach 1910-1914 wydawał „Dziennik Petersburski” i uruchomił drukarnię, w której drukowano także broszury socjalistyczne przeznaczone do kolportażu w Kongresówce.

Był znanym kolekcjonerem i człowiekiem zamożnym, wspierał wiele inicjatyw społecznych, m.in. Macierz Szkolną na Śląsku Cieszyńskim oraz warszawskie Towarzystwo Kursów Naukowych. Po wybuchu I wojny światowej był współwydawcą petersburskiego „Głosu Polskiego” oraz członkiem prezydium Polskiego Towarzystwa Pomocy Ofiarom Wojny. Organizował pomoc dla uchodźców wojennych z Królestwa, pomagając im w zdobyciu pracy. Jako prezes Rady Opieki nad Jeńcami w Rosji starał się o zwalnianie jeńców Polaków z armii austro-węgierskiej i niemieckiej.

Brał czynny udział w życiu polskiej kolonii w Piotrogrodzie, był współzałożycielem Towarzystwa Popierania Polskiego Teatru Ludowego. Po śmierci Henryka Sienkiewicza, w grudniu 1916 roku, zorganizował obchody ku jego czci. Od 1917 roku działał w Towarzystwie Opieki nad Zabytkami Przeszłości, ratując polskie pamiątki i zbiory przed zniszczeniem.

Podczas wojny polsko-bolszewickiej w 1920 roku był członkiem władz tajnego Polskiego Komitetu Wywiadowczego. Za swoją działalność był czterokrotnie aresztowany. Po traktacie ryskim w 1921 roku przedłożył polskiemu posłowi w Moskwie raport o stanie polskiego mienia kulturalnego w okręgu piotrogrodzkim. W październiku 1922 został aresztowany i przetrzymywany w więzieniu, następnie uwolniony z nakazem natychmiastowego wyjazdu do Polski. Jego firma i drukarnia zostały upaństwowione, a zbiory sztuki częściowo rozgrabione.

Po powrocie do Polski osiadł we Lwowie, gdzie pracował jako administrator miejskich i fundacyjnych realności (1924-1925). W 1925 roku przekazał Muzeum Narodowemu we Lwowie swój zbiór 92 obrazów i 650 innych obiektów zabytkowych. W latach 30. mieszkał w Warszawie, gdzie najprawdopodobniej zmarł po 1942 roku.

Zobacz pełny artykuł na Wikipedii

Osiągnięcia

Prowadził własną firmę „Dom Handlowy” w Petersburgu, zatrudniającą 500 pracowników
Był wydawcą „Dziennika Petersburskiego” w latach 1910-1914
Jako prezes Rady Opieki nad Jeńcami w Rosji doprowadził do zwalniania polskich jeńców z armii austro-węgierskiej i niemieckiej
Przekazał Muzeum Narodowemu we Lwowie kolekcję 92 obrazów i 650 innych obiektów zabytkowych
Odznaczony Krzyżem Oficerskim Orderu Odrodzenia Polski

Ciekawostki

W czasie pobytu w Saratowie wysyłał korespondencje do prasy warszawskiej o Polakach mieszkających w tych okolicach
Jego drukarnia w Petersburgu drukowała broszury socjalistyczne przeznaczone do kolportażu w Kongresówce
Po powrocie do Polski osiadł we Lwowie, gdzie przekazał swoje zbiory muzealne

Udostępnij