Jan Niecisław Ignacy Baudouin de Courtenay

Językoznawca, profesor uniwersytetów
13.03.1845 03.11.1929 Radzymin

Biografia

Jan Niecisław Ignacy Baudouin de Courtenay urodził się 13 marca 1845 roku w Radzyminie. Pochodził z rodziny wywodzącej się z francuskiej arystokracji, która osiadła w Polsce na przełomie XVII i XVIII wieku. Był najstarszym synem geometry Aleksandra i Jadwigi z Dobrzyńskich.

Studiował w warszawskiej Szkole Głównej, a następnie kontynuował naukę w Pradze, Jenie i Berlinie. W 1870 roku uzyskał doktorat na Uniwersytecie w Lipsku na podstawie pracy o języku staropolskim. W latach 70. i 80. XIX wieku był profesorem na uniwersytetach w Kazaniu i Dorpacie, gdzie stworzył szkołę kazańską w językoznawstwie. Później wykładał także na Uniwersytecie Jagiellońskim, Katolickim Uniwersytecie Lubelskim oraz Uniwersytecie Warszawskim.

Baudouin de Courtenay był prekursorem językoznawstwa strukturalnego. Wprowadził pojęcie fonemu, rozróżnienie między synchronią i diachronią, a także rozwinął badania nad alternacjami fonetycznymi i analogią językową. Jego prace wywarły wpływ na Ferdinanda de Saussure'a i praską szkołę strukturalną.

Był także zaangażowany społecznie - walczył z antysemityzmem, propagował esperanto i opowiadał się za prawami mniejszości. W 1922 roku jego kandydaturę na prezydenta Polski zgłosiły mniejszości narodowe, uzyskał wówczas 103 głosy w pierwszej turze. W 1927 roku dokonał formalnej apostazji z Kościoła katolickiego.

Zmarł 3 listopada 1929 roku w Warszawie i został pochowany na cmentarzu ewangelicko-reformowanym przy ul. Żytniej.

Zobacz pełny artykuł na Wikipedii

Osiągnięcia

Twórca szkoły kazańskiej w językoznawstwie i prekursor strukturalizmu
Wprowadzenie pojęcia fonemu do językoznawstwa
Opracowanie teorii alternacji fonetycznych i analogii językowej
Autor ponad 20 artykułów naukowych publikowanych w 'Notatkach filologicznych'
Kandydat na prezydenta RP w 1922 roku z poparciem mniejszości narodowych

Ciekawostki

Był ateistą i w 1927 roku wystąpił z Kościoła katolickiego, co było wówczas bardzo nietypowe
Interesował się mową dziecka, jako pierwszy polski językoznawca
W 1915 roku spędził trzy miesiące w carskim więzieniu za publikację broszury o autonomii narodów

Udostępnij